از راه ديگر ( طريق تحليل ) تكثر معلومات را با روش ديگر نيز مىتوان بررسى نمود زيرا چنان كه در مقالهء 4 بيان شد معلومات حصولى ما بر دو قسم منقسم مىباشد : تصورى و تصديقى . در قسم اول ( تصورى ) ما به حسب غريزه در مفاهيم جزئيه به مجرد حس و مشاهده قناعت مىنماييم ؛ مثلًا چنانچه مفهوم اين كرسى جزئى را به ما القاء كردند به تنها نشان دادن يك كرسى جزئى در خارج قناعت مىورزيم ؛ ولى در مفاهيم كليه اين حال را نداريم زيرا در مورد بسيارى از مفهومات ، مفاهيم ديگر نيز پيدا مىشوند كه از مفهوم مورد نظر قابل انفكاك و جدايى نيستند و اگر آنها را جدا و منفك فرض كنيم مفهوم مورد نظر رخت بر بسته و از ميان خواهد رفت ؛ مثلًا مفهوم « كرسى » كه داراى شكل خاص و رنگ و بزرگى و ظرافت صنعت بوده و از تخته ساخته شده مفهومى است مانند مركّب از يك عده مفهومات و از ميان آنها اگر رنگ و بزرگى و ظرافت صنعت را تصور نكرده و نديده انگاريم تصور كرسى از ميان نمىرود به خلاف تخته ( ماده ) و شكل كرسى ( صورت ) كه با نفى آنها تصور كرسى از ميان خواهد رفت . از اين راه مىدانيم كه مفهوم « كرسى » مفهومى است كه از مجموع دو مفهوم ( تخته ، شكل ) تركيب يافته است و سپس همين چگونگى و تركيب 1 را در خود مفهوم « تخته » كه جزئى از مفهوم كرسى مىباشد مىيابيم زيرا